Uygarlıklar beşiği Anadolu’nun cennet köşelerinden Bursa ve çevresi, çok eski çağlardan beri yerleşimlere sahne olmuştur. Bölgede eski yerleşim alanlarının yarattığı uygarlıkların günümüzden 7 bin yıl öncesine gittiği, Ilıpınar Höyüğü kazılarında ortaya çıkmıştır. Höyükte yapılan kazılar sonucunda, MÖ. 5200 yıl öncesine dek inen bir yerleşim alanı bulunmuştur.

Bursa’nın 7 km. kuzeyinde Demirtaş nahiyesinin 2,5 km. güneyinde, 90 m. çevresi 5 m. yüksekliği olan “Demirtaş Höyüğü” yer almaktadır. Bu höyükte genellikle elde, az miktarda da çarkta yapılmış kâse, küp ve testilere ait seramik parçaları bulunmaktadır. Bunlar erken bronz çağdan kalmış olup MÖ. 2500’lü yıllara tarihlenir.

Kentin 14 km batısında, Çayırköyü’nün 1 km güneybatısındaki “Çayırköy Höyüğü’nün” boyutları da Demirtaş Höyüğü ile aynıdır. Burada bulunan seramik parçalarında gri, kırmızı, kahverengi ve siyah renkler hakimdir. Bulunan seramik parçalarının önemli kısmı elde, çok azı ise çarkta yapılmıştır. Höyüğün en eski buluntusu MÖ. 2700 yılına aittir.

MÖ. 3. yüzyılda Bithynialılar ve Prusiaslılar tarafından kurulan kentin ilk adı “Prusa” idi. Yazılı kaynaklarda “Bitinya” olarak da geçen Bursa ve çevresinin en eski yerleşimleri İznik Gölü çevresindedir. Sadece İznik Gölü çevresinde, taş devirlerinde kurulduğu anlaşılan yedi önemli höyük bulunmaktadır. Bunlardan Orhangazi yakınlarındaki Ilıpınar ve onun 750 m. kadar doğusundaki Hacılartepe Höyüğü, Orhangazi-İznik yolunun Yeniköy altı mevkiinde Tepecik Höyüğü, İznik Gölü’nün doğusunda ise Körüstan, Üyücek Tepe, Höyücek ve Karadin höyükleri bulunmaktadır.

İnegöl kent merkezinde, Cumatepe höyüğü ile 3 km doğusunda bulunan Doğutepe Akhisar höyükleriyle Yenişehir Babasultan Höyüğü tarih öncesi devirlere ait yerleşimleri işaret etmektedir. Demirtaş Köyü Höyüğü ile M. Kemalpaşa’nın Dorak Köyü ile Tahtalı Köyü’ndeki kalıntılar, Bursa bölgesinin en az beş bin yıllık önemli bir uygarlık alanı olduğuna işaret etmektedir.

Prusa (Bursa)’nın kuruluşu

Bursa bölgesi, MÖ. 4. yüzyılda Bithynia devleti kurulana dek çeşitli kolonilerin ve ülkelerin egemenliğinde yaşamıştı. Ünlü Herodot Tarihi’ne göre, o tarihte Bursa ve civarında var olan tek kent Cius/Gemlik’tir. Cius kentinin kuruluşu MÖ. 12. yüzyıla kadar uzanır. Apamea/Mudanya kentinin ise, MÖ. 10. yüzyılda kurulduğu sanılmaktadır. Uluabat Gölü’nün üzerinde bir adada bulunan Apollonia/Gölyazı’nın ise, MÖ. 6. yüzyıldan daha önce kurulduğu sanılmaktadır.

Krezus/Kroisos (MÖ. 561-546) döneminde Lidyalıların egemenliğine giren Bursa bölgesi daha sonra, Pers/İran egemenliğiyle tanışmıştı. Bursa bölgesi, bu savaşlar sırasında çok tahrip oldu. Dedalses, İranlara karşı savaşarak Bursa bölgesinde bağımsız bir Bithynia Devleti kurdu. Dedalses’in oğlu Botiras ve onun oğlu Bas/Byas (MÖ. 378-328) Bithynia krallığının ilk kralı sayılmaktadır.

MÖ. 2. yüzyılda M.Kemalpaşa yakınlarındaki Melde Tepesi’nde antik Miletopolis, 356 yılında Orhangazi’de Basilinopolis, Sölöz köyünde Pythopolis, Yenişehir’de Otroia, Orhaneli’de Adriani, Karacabey’de Kremastis, Eşkel’de Daskylium, Çekirge’de Plai, Kurşunlu’da Brillos, İznik’te Nicaea antik kentleri kurulmuştu.

Bursa’nın kent statüsüne yükselip çevresinin surlarla çevrilmesi, Bithynia kralı I. Prusias (MÖ. 232-192) döneminde gerçekleşmişti. Kartaca kralı Hannibal, Roma imparatoru ile yaptığı savaşı kaybedince, askerleriyle birlikte I. Prusias’a sığınmış. Hannibal, I. Prusias tarafından büyük itibar görmesi üzerine, onun onuruna Bursa kentini kurmuş. Kente bu nedenle Prusa adı verilmiştir. Şehir merkezine yakın ilk yerleşimin kesin bulguları M.Ö. 2500 – 2700 yıllarını göstermektedir.

Antik kaynaklarca bugünkü Bursa’nın kurucusu olarak bilinen I. Prusias’ın imparatorluğu zamanında Uludağ Bursa’sı (Prusa ad Olympium) adını alan şehirden o döneme ait mermerden bir kadın heykeli ve ostotek bulunmuştur.

İmparator Justinianus (527-565) zamanında Pythia’da (Çekirge’de) yeni hamamlar yaptırılmıştır. 1935 yılında Hisar içinde tonozlu odalar bulunmuştur. Hisar içinde, Yer Kapı’da bulunmuş erken Bizans devrine ait taban mozaiği, önemli arkeolojik kalıntılardandır. Tophane’de Bizans döneminden bir şapel ve manastıra ait mozaikler bulunmaktadır.

Prusa (Bursa) 1204-1261 yılları arasında Nikaia’ya (İznik)’e bağlı sönük bir tekfurluk olarak yaşamını sürdürdü.

MÖ. 74 yılında Roma’ya bağlanan Bithynia krallığı, uzun yıllar Roma egemenliğinde kaldı. Önce Romalıların, sonra da Bizanslıların bir ili olarak varlığını sürdüren Bursa ve civarı Osmanlı Beyliği döneminde dahi yabancı kaynaklarca Bithynia Beyliği veya Krallığı olarak anılmıştır.

Bugün ülkemizin en zengin Bizans devri mezar stelleri ve çeşitli mimari eser parçaları, seramikler, sikkeler Bursa Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

Bursa, Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk 200 yıllık döneminde diğer kentlere göre büyük gelişmeler göstermiş, birçok mimari yapı ile süslenmiş; devrinin tanınmış medreseleri ile bilim aleminin merkezi olmuştur. I. Murad zamanından başlayan Hüdavendigar Külliyesi, I. Beyazid’ın yaptırdığı Yıldırım Külliyesi, I. Mehmed (Çelebi) döneminde başlayıp II. Murad zamanında tamamlanan Yeşil Külliye Bursa’nın mekânsal gelişimini etkileyen ve bugün de ayakta duran büyük komplekslerdir.

Bursa kimin şehri?

Bursa ve civarına önceleri Bithynia denilmekteydi. Uludağ’ın güneyi ile batısı ise Mysia adıyla anılmaktaydı. Bursa bölgesinde yaşayan Bithynialılar, Thrak kökenliydi. Asya ile Avrupa’nın geçiş yeri üzerinde bulunduğundan, çok farklı halklar da bölgeye yerleşmişti.

Bithyn’lerden önce bölgede Bebryk’ler oturmuştu. Sonra da Mysi’ler gelmişti. Bithyn’ler, Thrak örf ve adetlerine bağlı oldukları için çoğu kez Asya Thrak’ları olarak anılmıştır. Kullandıkları dilin ise Thrakça olduğu belgelerden anlaşılıyor. Ancak, Yunan kolonilerinin etkisi ile Bithynia halkı da yavaş yavaş Yunanlaşmıştı. Bithyn’lerden önce, bölgede Bebryk, doğuda ise Mygdon dili konuşuluyordu. Batıda ise Mysia dili konuşulmaktaydı.

Bizanslıların 12. yüzyılda Bursa ve civarına çok sayıda Sırp ve Bulgar’ı iskân ettiği bilinmektedir. Osmanlılar bu bölgeye geldiklerinde, Bursa ve çevresinde çok değişik etnik gruplardan olmak üzere, Ortodoks Hıristiyanları bulmuştu.

Ayrıca şu gerçeği de ifade etmek gerekir ki, Osmanlılar Bursa’yı aldıklarında kent sadece hisar içinden ibaretti. Orhan Gazi şehri hisarın dışına çıkararak, surlar dışında bugünkü Bursa’nın çekirdeğini oluşturan yeni bir şehir kurmuştur. Okul, hastane, köprü, aşevleri, kervansaraylar, hamamlar gibi kamu yapıları inşa edilmiş ve bunların çevrelerinde konut alanları yaratılarak bir yerleşme geleneği başlatılmak suretiyle bugünkü “Yeşil Bursa”nın temelleri atılmıştır.

Türklerin Bursa bölgesine gelişi

Müslümanlar ilk kez, Abbasiler (Harun Reşid) döneminde Bursa’ya kadar gelmişti. 955 yılında ise Halep’teki Hamedanlılar, Bursa’yı ele geçirip 23 yıl boyunca Bursa’ya egemen olmuşlardır. Türklerin Bursa bölgesine ilk kez 1081 yılından sonra geldikleri görülüyor. İznik, 1081-1097 yıllarında Anadolu Selçuklu Devleti’nin başkentliğini yapmıştı. 1097 yılında ise bölge, Haçlı Savaşları’na sahne oldu. İznik Haçlıların eline geçti. Alexias Kommenos’un döneminde (1097) düzenlenen bir seferle Türkler, ilk kez Bursa’yı ele geçirmişti. Bu savaşlar sırasında İstanbul’da Latin Hükümeti kurulunca, Bizans İmparatorluğu’nun başkenti İznik oldu. 1204 yılında Theodor Laskaris’in kurduğu İznik Bizans İmparatorluğu, 1261 yılına kadar varlığını sürdürdü.

Latinler İstanbul’u işgal ettikleri zaman Bizans prensleri bu yeni düşmanın elinden kurtulmak için Müslüman yöneticilerle işbirliği yaparak Bursa’yı ele geçirdiler. 1214 yılına kadar Rumların elinde kalan Bursa, Müslümanlara karşı direnişte halkın gösterdiği isteksizlik nedeniyle imparator II. Andronikos’un gazabına uğradı. Halkın büyük bölümünün malları yağma edilerek içlerinden bazılarına sürgün ve idam cezası verildi. II. Andronikos, Latinleri yenerek imparatorluğu tanımalarını sağlayıncaya kadar Bursa’yı bu şiddet yöntemi ile elde tutabildi.

Beylik’ten Devlet’e (Osman Gazi Devri 1299-1324)

Osmanlı Devleti’nin kurucusu ve ilk sultanı Osman Bey, Ertuğrul Gazi’nin oğludur. Osmanlı’nın diğer beyliklere göre Hıristiyan araziye komşu olması çok önemli bir avantaj sağlamış, onları kısa sürede büyük imparatorluk durumuna getirmiştir.

Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda dervişlerin büyük katkısını gören Osman Bey, bu nedenle Bursa ve çevresindeki birçok araziyi dervişlere verdi. Kendisi de, bölgenin en önemli dervişi olan Şeyh Edebali’nin kızını aldı. Bizans topraklarında yaptıkları savaşlarla zenginleşen Osman Bey; Karacahisar, Yarhisar, İnegöl’ü aldı. 1302 yılında Yenişehir’i devletin merkezi yaptı. İznik ve Bursa’yı kuşattı ancak alamadan yaşamını yitirdi. Vasiyeti gereği Tophane’deki Gümüşlü Kubbe’ye (Saint Elia Manastırı) gömüldü. Ölümünde özel mülkü olarak çok az malı çıkmıştı.

Bursa’nın fethi

Osman Bey 1308 yılında Bizans tekfurlarının birleşmiş ordularını Dimboz/Erdoğan köyü yakınlarında perişan edince, Bursa önlerine gelmişti. Bu tarihten sonra Bursa’yı kuşatarak gözlemek amacıyla biri Kükürtlü Hamamı karşısında, Ak Timur’u komutasında, diğeri eski Mollaarap Okulu yerinde, Balaban Bey komutasında iki kule yaptırmıştı. Bursa’nın arkasını güvenlik altına almak için 1325 yılında Orhaneli Kalesi fethedilince tekfur çaresiz kaldı. 6 Nisan

1326 tarihinde Bursa’yı Orhan Bey’e teslim etti. Böylece Bursa, bir bakıma kılıçla değil, “vire” olarak anılan biçimde teslim yoluyla Türklerin eline geçmiş oldu.

O dönemlerde top ve tüfek olmadığından kaleleri düşürmek için kullanılan en önemli savaş taktiği kaleleri kuleler vasıtasıyla gözetim altına tutarak giriş ve çıkışı engellemekti.  Böylece kale halkını aç bırakarak, suyunu keserek kentler kan dökmeden ele geçiriliyordu. Bursa’nın ele geçirilmesinde de “vire” denilen bu metot uygulanmış, aç ve susuz kalan halk tekfura karşı ayaklanmış ve şehir kan dökülmeden Osmanlılara teslim edilmişti.

Bursa’da bir imparatorluk doğuyor (Orhan Gazi Devri 1324-1360)

Osmanlı Devleti’nin kurucusu Osman Bey’in oğlu ve devletin ikinci sultanı Orhan Bey, 1320 yılında babasının vekili oldu. 1321 yılında Mudanya’yı, 6 Nisan 1326 tarihinde ise Bursa’yı fethederek 1324 yılında tahta geçti. Bizans ordularını 1329 yılında İstanbul yakınlarında Pelekanon’da yendi.  1331 yılında İznik’i teslim alan Orhan Gazi Osmanlıların başkentini 5 yıl süre ile İznik’e taşıdı.

1353’te Bizans’taki iç karışıklıklardan faydalanan Orhan Gazi, Gelibolu’da Çimpe kalesini aldı. Gelibolu’ya geçip tüm Marmara kıyıları ile Tekirdağ’ı ele geçirdi. Devletin temellerini oluşturan ilk yasal düzenlemeleri yaptı. Orduyu düzenledi. Vergi yasaları getirdi. İlk kez kendi adına para bastırdı. Bilecik tekfurunun kızı Nilüfer Hatun ile Asporça ve Bizans İmparatoriçesi Thedora’yı eş olarak alan Orhan Gazi, kentte hızlı bir imar çalışması başlatarak sur dışına taşan kentin çekirdeğini oluşturan cami, hamam, köprü, çeşme, darphane, medrese gibi birçok anıtsal eseri yaptırdı.

Orhan Gazi 1360 yılında yaşamını yitirdi. O da Tophane’ye, babasının yanına gömüldü.

İlk şehit sultan: Murat Hüdavendigâr (1360-1389)

Orhan Bey’in oğlu olan I. Murat, Lala Şahin Paşa’nın yanında yönetim ve savaş dersleri aldı. 1340 yılında Bursa Sancakbeyi; ağabeyi Süleyman Paşa’nın 1359 yılında vefatıyla da Rumeli ordusunun kumandanı oldu. 1360 yılında tahta geçti. 1362 yılında Edirne’yi fethederek devlet merkezini buraya taşıdı. 1364 yılında, Balkanlar’daki Haçlı ordusuyla yaptığı Sırp Sındığı Savaşı’nı kazanarak büyük ün saldı. Osmanlı akıncıları Adriyatik denizine dayandı. 1389 yılında, I. Kosova Savaşı sonrasında şehit edilerek yaşamını yitirdi. Bu nedenle Gazi Hüdavendigâr lakabıyla anılmıştır. Mezarı Çekirge’de, adını taşıyan türbesindedir.

Bu dönemde tımar teşkilatı geliştirildi. Yaya, müsellem ve yeniçerilere ilaveten kapıkulu askerinden maaşlı süvari ocağı kuruldu. Çekirge’deki külliyesinde medreseli ilginç bir cami ile hamam ve türbesi vardır. Ayrıca Hisar içindeki Şahadet Camii ile bugün Hisar’daki garnizonun bulunduğu yerdeki sarayı da, Sultan I. Murat yaptırmıştır.

Yıldırım gibi bir sultan: I. Bayezid (1360-1403)

Sultan I. Murat ile Gülçiçek Hatun’un oğlu olan Yıldırım Bayezid 1389 yılında sultan oldu.  Anadolu’daki birçok beyliğin Osmanlı’nın eline geçmesini sağladı. Rumeli’de Haçlılar ile 1396 yılında Niğbolu Savaşı’nı yaptı ve kazandı. Arkalarına Timur’u alan Anadolu beylikleri sultana kafa tutunca Bayezid, Anadolu beyliklerini kışkırtan Timur ile 28 Temmuz 1402 tarihinde Ankara yakınlarında yapılan savaşı kaybetti. Bu savaşta Timur’a tutsak olan Bayezid’in kendini zehirleyerek intihar ettiği iddia edilir. (1403)

“Yıldırım” lakabını alan Bayezid, Bursa’da çok sayıda güzel yapı yaptırarak Bursa’nın, devrinin en görkemli kenti konumuna gelmesini sağladı. Bursa’da Ulucami ile, Yıldırım semtindeki külliyesi içinde cami, hastane ve hamam ile medrese yaptırmıştır. Ancak onun Bursa’daki en önemli yapıtı Darüşşifa adını taşıyan Osmanlı Devleti’nin ilk hastanesidir. Bugünkü Bursa Çarşısı’nın temelini oluşturan Bedesten’i de Yıldırım Bayezid yaptırmıştır. Türbesi, Yıldırım Külliyesi’ndedir.

Karanlığın yüzü: Fetret Dönemi (1402-1413)

Bursa, Osmanlı döneminde mâmur bir başkent olarak gelişirken, Anadolu beyliklerinin desteğini alan Timur karşısında Osmanlı’nın yenilgiye uğraması sonucu yağma edilmiş ve Timur’un askerleri tarafından kent Ulucami ile birlikte yakılmıştır. Bundan sonra Bursa, bir zaman, Yıldırım Bayezid’in oğulları arasında el değiştirip durmuştur.

Ankara Savaşı’nın ardından Yıldırım’ın oğullarından İsa Çelebi’nin bazı paşalarla Bursa’ya gelip tahta oturmasıyla şehzadeler arasında başlayan kanlı çatışmalar, Çelebi Mehmet’in 1413 yılında tahtı ele geçirmesiyle son bulmuştur.

Devleti ikinci kez kuran sultan: Çelebi Mehmet (1413-1421)

Sultan I. Bayezid ile Devlet Hatun’un oğlu olan Çelebi Mehmet, Osmanlı padişahlarının beşincisi ve Osmanlı Devleti’nin ikinci kurucusudur. Çelebi Mehmet, Ankara savaşından (1402) sonra parçalanan Osmanlı topraklarını yeniden bir idare altında birleştirmek için kardeşleri Süleyman, İsa ve Musa Çelebi ile mücadele etti. Böylece Osmanlı Devleti’ni karşılaştığı bu büyük bunalımdan kurtararak devletin birliğini sağlayan Çelebi Sultan Mehmet, her şeyden önce elden çıkan toprakları geri almaya çalıştı.

Şeyh Bedreddin isyanını bastıran Çelebi Mehmet, 26 Mayıs 1421 tarihinde Bursa’da yaşamını yitirdi. Yeşil semtinde bulunan eşsiz güzellikteki Yeşil Türbe’ye defnedildi. Çelebi Mehmet sağlığında, türbenin bulunduğu mekana içinde medrese, cami ve imaret bulunan “Külliye”yi inşa etmişti. Aynı zamanda divan şairi olan Çelebi Mehmet Edirne’de bir cami ve bedesten, Amasya’da da oğlu Kasım için bir türbe yaptırmıştır.

Dervişane bir sultan: II. Murat (1421-1451)

Çelebi Mehmet ile Emine Hatun’un oğludur. 1415 yılında Amasya Sancakbeyi oldu. 1420 yılında Börklüce Mustafa ile Anadolu beyliklerinden Germiyanoğulları, Ramazanoğulları ve Menteşoğulları’nın isyanlarını bastırdı.

1430 yılına Venedikliler’den Selanik kalesini aldı. 1444’te Varna, 1448’de II. Kosova Savaşı’nda kazandığı başarılarla Balkanlar’da devletin sınırlarını genişletti.

Karacabey’de topladığı devlet yöneticilerinin huzurunda saltanattan vazgeçtiğini ilan etti. Bir süre Karacabey’de inzivaya çekildi. Daha sonra Çandarlı Halil’in baskısı ile tekrar tahta geçmek zorunda kaldı. 47 yaşında iken 3 Şubat 1451 günü yaşamını yitirince, Muradiye’deki türbesine gömüldü. Vasiyeti üzerine türbesinin üstü açık, sandukası üzerinde de toprak vardır.

Sultan II. Murat’ın Muradiye semtinde yaptırdığı külliyesinde; cami, hamam, medrese ve imaret bulunup tümü günümüze gelebilmiştir. Sultan Murat, duygusal ve şair yönü olan bir kişi olup ayna zamanda divan şairi, müzisyen ve hattattır.

Manevi Başkent Bursa

Fatih (1451-1481), İstanbul’u aldıktan sonra Bursa ikinci plana itilmiştir. Bu nedenle de Bursa, hep ikinci ya da manevi başkent oldu. Örneğin Fatih vefat edip II. Bayezid padişah olunca (1481-1512), kardeşi Cem de 1481 yılında Bursa’ya gelip padişahlığını ilan etmişti. Bahtsız Şehzade Cem, Bursa’da 18 gün süren padişahlık yaptı, burada kendi adına para bastırdı. Sonradan bu durum, Bursalıların Sultan tarafından cezalandırılmasına neden oldu. II. Bayezid, 1512’de Bursa’ya girince, Yeniçeriler şehri yağma etmek istediler, yağma son anda önlendi.

Yavuz Selim padişah olunca da, bu kez kardeşi Korkut aynı şeyi yaparak Bursa’da padişah olmak istedi. Ancak Şehzade Korkut’un Bursa’daki saray-ı âmire’den tüfekleri almak istemesine Bursalılar engel oldu. Daha sonra Şehzade Ahmet de, Bursa’yı alarak hükmetmek istemiş, ama başaramamıştı.

Zor yıllar: İşgalden kurtuluşa Bursa

Birinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmişti. 1920 yılında Yunanlılar önce İzmir ve çevresini ardından 2 Temmuz 1920 tarihinde Mustafakemalpaşa ve Karacabey’i işgal ettiler. 6 Temmuz’da ise Gemlik İngilizler tarafından işgal edildi.

Bursa’da, Osmanlı döneminden sonra en büyük acı Yunan işgali ile yaşandı. Ankara’daki TBMM kürsüsü üzerine, Bursa düşman işgalinden kurtuluncaya kadar kalmak üzere siyah bir örtü örtüldü.

O zor yıllarda Bursa’da yaşayanların neredeyse üçte biri gayrimüslim olduğu için bazı Bursalılar silahını alıp dağlara çıkmıştı. Kentte kalanlar ise, Kuvvay-ı Milliye için istihbarat çalışmaları yapmıştı. Yunanlıların Osman Gazi türbesine hakarette bulunmaları Bursalıların işgalcilere karşı daha da kinlenmesine sebep oldu. Bursa, 2 yıl, 2 ay 2 günlük işgalden sonra 11 Eylül 1922 günü kurtarıldı. Yunan askerlerinin şehirden çekilmesinde, Türk ordusunun olduğu kadar, silahlı milislerin de katkısı büyük olmuştur.

Çağdaş Bursa’nın karşılaştığı sorunlar

İşgal döneminde Bursa halkı çok zor yıllar yaşadı. Özellikle köylerde çok sayıda insan ölmüş, birçok köy de yakılmıştı. İşgal yıllarında Bursa’da da birçok mahalle yakılmış, yıkılmıştı. Cumhuriyet sonrasında; Bursa nüfusunun yaklaşık üçte birini oluşturan gayrimüslimlerin kenti terk etmesiyle yeni, farklı bir bunalım yaşandı. Giden gayrimüslimlerin yerine gelen “Mübadele göçmenleri” her şeye yeniden başlamak zorundaydı. Zaten Bursa, 1880’li yıllardan beri yoğun bir göçmen akınına uğramıştı. Daha bu göçmenleri bünyesinde hazmedemeden, önce Balkanlar’dan gelen göçmenler, daha sonra mübadele ile Yunanistan’dan gelen göçmenler Bursa’yı, Cumhuriyet’in ilk yıllarında büyük bir sosyal ve ekonomik sorunlar yumağı haline getirdi. Çünkü Bursa’yı terk eden gayrimüslimlerin çoğu esnaf ve tüccar iken, yerlerine gelen göçmenlerin hemen tamamının çiftçi olması sorunları daha da artırmıştı. Gelen göçmenlerin büyük bölümünün Türkçe dahi bilmeyip, faklı geleneksel ve kültürel özellikler taşıması, Cumhuriyet Bursa’sı için farklı ve ciddi sorunların ortaya çıkmasına sebep oldu. Ancak Cumhuriyet yönetimi, kısa sürede Bursa’daki bu toplumsal ve kültürel sorunları aşmayı bildi.

Genç Cumhuriyet, yakılmış, yıkılmış bir Bursa’dan kısa sürede modern bir kent yaratmayı başardı. Yeniden ipek fabrikaları kuruldu, gerek kent merkezi, gerekse ilçe ve köylerinde

büyük bir imar atılımı başladı. Cumhuriyet devrimlerine de sahip çıkan Bursa, çok kısa süre içinde büyük bir gelişme göstererek ülkenin dördüncü büyük kenti haline geldi.

Kaynak:http://www.bursa.com.tr/bursanin-tarihi

691 thoughts on “Bursa’nın Tarihi

  1. [url=http://rxremi.com/]buy augmentin without a prescription[/url] [url=http://pharmacyzeus.com/]legitimate online pharmacy usa[/url] [url=http://cialisconnect.com/]generic cialis drugs[/url] [url=http://kamagrabuyonline.com/]kamagra india paypal[/url] [url=http://cialisstep.com/]buy tadalafil 100mg[/url]

  2. [url=https://cialisdpill.com/]buy cialis online us pharmacy[/url] [url=https://cialisfmed.com/]cialis mexico[/url] [url=https://sildenafilzpill.com/]sildenafil buy usa[/url] [url=https://pharmacylewis.com/]top online pharmacy india[/url] [url=https://anycialis.com/]tadalafil best price india[/url]

  3. [url=https://sildenafilchem.com/]lowest price for sildenafil 20 mg[/url] [url=https://sildenafilfp.com/]viagra pills online purchase[/url] [url=https://ivermectinop.com/]stromectol 3mg tablets[/url] [url=https://ivermectinzt.com/]purchase oral ivermectin[/url] [url=https://xviagrahot.com/]generic viagra 25mg[/url] [url=https://tadalafillowprice.com/]cialis 60 mg canada[/url] [url=https://cialisfmed.com/]buy brand name cialis[/url] [url=https://nolvadexpill.com/]tamoxifen 20[/url] [url=https://viagrafmed.com/]how safe is viagra[/url] [url=https://sildenafileasy.com/]sildenafil rx coupon[/url]

  4. I am sure this piece of writing has touched all the internet people,
    its really really nice paragraph on building up new blog.

  5. Asking questions are genuinely nice thing if you
    are not understanding something completely, but this paragraph gives pleasant understanding
    even.

  6. I will right away grab your rss feed as I can’t in finding your email subscription hyperlink or e-newsletter service.
    Do you’ve any? Please let me understand in order that I may subscribe.
    Thanks.

  7. Howdy would you mind sharing which blog platform you’re
    using? I’m looking to start my own blog soon but I’m having a difficult time making a decision between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.
    The reason I ask is because your design and style seems different
    then most blogs and I’m looking for something unique.
    P.S My apologies for being off-topic but I had to
    ask!

  8. It is the best time to make some plans for the future and it is time to be
    happy. I have learn this put up and if I may just I wish to
    suggest you some fascinating issues or suggestions.
    Maybe you can write subsequent articles regarding this article.
    I desire to read more issues about it!

  9. Thanks for your posting on the vacation industry. I would also like to include that if you are one senior considering traveling, it is absolutely vital that you buy travel cover for elderly people. When traveling, senior citizens are at greatest risk of experiencing a professional medical emergency. Having the right insurance policies package for one’s age group can look after your health and give you peace of mind.

  10. It’s the best time to make some plans for the future and it is time to
    be happy. I have read this post and if I could I want to suggest you few interesting things or suggestions.
    Perhaps you can write next articles referring to
    this article. I want to read more things about it!

  11. Amazing! This blog looks just like my old one!

    It’s on a totally different topic but it has pretty much the same layout and design. Excellent choice of colors!

  12. Hello! Someone in my Facebook group shared this
    website with us so I came to give it a look. I’m definitely loving the information. I’m book-marking and will be tweeting this to my followers!
    Terrific blog and brilliant design.

  13. It is the best time to make some plans for
    the future and it is time to be happy. I’ve read this put up and if I could
    I desire to recommend you few attention-grabbing issues or tips.
    Maybe you could write subsequent articles referring to this article.
    I want to learn even more things about it!

  14. [url=http://sildenafilfe.online/]sildenafil best price[/url] [url=http://drugstorepro.online/]online pharmacy price checker[/url] [url=http://cialisonlinex.online/]where can i buy over the counter cialis[/url]

  15. [url=https://viagradb.online/]80 mg viagra[/url] [url=https://cialistrial.online/]canadian pharmacy cialis brand[/url] [url=https://tadalafilpillsm.online/]tadalafil medicine[/url] [url=https://jaspills.online/]augmentin mexico pharmacy[/url] [url=https://fildenasildenafil.online/]fildena[/url] [url=https://ivermectinchem.online/]cost of ivermectin[/url] [url=https://viagraunf.online/]lowest price for generic viagra[/url] [url=https://tretinoinretinacream.online/]tretinoin 0.5 cream online[/url]

  16. [url=http://levaquine.online/]order levaquin online[/url] [url=http://rxremi.online/]ivermectin 6 mg tablets[/url] [url=http://opivermectin.online/]ivermectin virus[/url] [url=http://bestivermectin.online/]buy ivermectin uk[/url] [url=http://xftadalafil.online/]tadalafil 20 mg tablet cost[/url]

  17. [url=https://viagranw.online/]cheap viagra australia paypal[/url] [url=https://modafinilwithoutrx.online/]where to order modafinil[/url]

  18. Geri bildirim: free viagra
  19. [url=http://tadalafilxz.online/]tadalafil 25mg[/url] [url=http://buyivermectina.online/]ivermectin price comparison[/url] [url=http://tadalafilordering.online/]tadalafil 5mg uk[/url] [url=http://buytadalafiltabs.online/]tadalafil in india online[/url] [url=http://doxycyclinetablets.online/]doxycycline 100mg online[/url]

  20. [url=https://sildenafilebuy.online/]sildenafil in india online[/url] [url=https://sfmeds.online/]valtrex singapore[/url] [url=https://ivermectinpharmacy.online/]stromectol 12mg[/url]

  21. how often can viagra be taken does viagra help cialis alternatives buy viagra pink max pill safe alternative to viagra beautiful pink roses images [url=https://gncedstore.com/]buy viagra online[/url]

  22. Geri bildirim: sildenafil 20mg
  23. [url=https://onlinenorxshop.online/]best online foreign pharmacies[/url] [url=https://tadalafilsaleonline.online/]generic tadalafil 20mg canada[/url] [url=https://buycialisviagra.online/]where to get viagra pills[/url] [url=https://onlinepharmacyx.online/]onlinecanadianpharmacy 24[/url] [url=https://htspharmacy.online/]cyprus online pharmacy[/url] [url=https://cialisztab.online/]cialis over the counter mexico[/url] [url=https://pharmwow.online/]ivermectin 0.5[/url] [url=https://oipharmacy.online/]legit mexican pharmacy[/url]

  24. Geri bildirim: viagra for sale
  25. Ahaa, its fastidious dialogue regarding this post at this
    place at this weblog, I have read all that, so at this time me also commenting here.

  26. [url=http://tadalafiledtablets.online/]discount generic tadalafil[/url] [url=http://cialista.online/]cialis 10mg price canada[/url] [url=http://buyazithromycinzithromax.online/]azithromycin in canada[/url] [url=http://howtobuytadalafil.online/]tadalafil usa[/url] [url=http://effhealth.online/]allopurinol daily[/url] [url=http://buyciallispills.online/]cialis 2.5 mg cost[/url]

  27. I’ve been browsing online more than 3 hours today, but I by no means
    found any fascinating article like yours. It’s beautiful price sufficient for me.
    In my view, if all webmasters and bloggers
    made good content as you probably did, the web will be much
    more helpful than ever before.

  28. [url=https://busparone.online/]buspar 30 mg daily[/url] [url=https://pharmadop.online/]ivermectin buy nz[/url] [url=https://viagramst.online/]viagra discount canada[/url] [url=https://cialisnine.online/]order cialis from canada[/url] [url=https://viagrapdi.online/]cost viagra canada[/url] [url=https://viagrahim.online/]viagra generic in mexico[/url]

  29. Geri bildirim: buyviagraonlineny.com
  30. [url=https://viagralab.online/]generic viagra from canada pharmacy[/url] [url=https://sildenafilbuyf.online/]buy sildenafil 20 mg[/url] [url=https://buycialismd.online/]buy cheap cialis[/url]

  31. Hi, i think that i saw you visited my weblog so i got here to “return the desire”.I am attempting to find issues to improve my site!I guess its adequate to make use of some of your ideas!!

  32. Geri bildirim: can you buy cialis
  33. [url=http://cialisgenp.online/]cialis soft tabs 10mg[/url] [url=http://arbpills.online/]aurogra 100mg tablets[/url] [url=http://iotapharmacy.online/]mail pharmacy[/url] [url=http://viagrasildenafilcialistadalafil.online/]viagra 60 mg[/url] [url=http://cialismale.online/]cialis cheap fast delivery[/url] [url=http://sildenafilbr.online/]sildenafil citrate india[/url]

  34. cvs photo book walgreens pharmacy generic list cialis uk is revatio same as viagra online pharmacies in usa [url=https://cialismars.com/]cialis pharmacy[/url]

  35. cialis 40 mg best results aquaphor samples for doctors office 200 mg of viagra buy discount cialis cialis for ed treatment aquaphor professional samples request letter [url=https://cialisthebe.com/]cialis 2.5 mg tablet[/url]

  36. Geri bildirim: cialis tablet
  37. [url=http://ivermectinaforsale.com/]ivermectin 1[/url] [url=http://ivermectintbs.com/]ivermectin pill cost[/url] [url=http://orderwithoutprescription.com/]zyban uk[/url] [url=http://tadalafilem.com/]buy cialis online canada[/url] [url=http://buyviagramedication.com/]super active viagra[/url] [url=http://modefinil.com/]how to buy provigil without a prescription[/url] [url=http://sildenafilgpill.com/]sildenafil cost usa[/url] [url=http://buysildenafilotc.com/]sildenafil discount coupon[/url] [url=http://pharmpurple.com/]buy accutane online 30mg[/url] [url=http://ivermectinplus.com/]ivermectin syrup[/url]

  38. Geri bildirim: cialis prescription
  39. [url=http://cialisset.online/]cialis generic from mexico[/url] [url=http://cialisfm.online/]buy generic cialis online safely[/url] [url=http://doxycyclinesale.online/]doxycycline hydrochloride 100mg[/url] [url=http://cialiskey.online/]discount cialis generic[/url] [url=http://viagraspi.online/]online pharmacy viagra cheap[/url] [url=http://tadalafildrugstore.online/]generic tadalafil without prescription[/url]

  40. Geri bildirim: cialis online uk
  41. [url=http://cialisoraltabs.com/]cialis viagra levitra[/url] [url=http://modefinil.com/]modafinil generic canada[/url] [url=http://cialisxforce.com/]purchase cialis[/url] [url=http://iotapharm.com/]onlinepharmaciescanada[/url] [url=http://prednisonebuying.com/]prednisone online without a prescription[/url]

  42. female viagra pills best appetite suppressant reviews viagra cheap kroger corporate office free grocery coupons printable 2017 tadalafil tablets 20 mg [url=https://viagrakari.com/]viagra canada[/url]

  43. Geri bildirim: discount viagra
  44. [url=https://ccviagra.online/]viagra germany[/url] [url=https://crmeds.online/]vermox in canada[/url] [url=https://sildenafil4sale.online/]10 sildenafil[/url] [url=https://wellbutrinpills.online/]wellbutrin brand name cost[/url]

  45. [url=http://agsildenafil.online/]cheap sildenafil online[/url] [url=http://cialisonlineviagra.online/]buy cheap cialis[/url] [url=http://cheapviagraforsale.online/]buy viagra online legitimate[/url] [url=http://imqpills.online/]price of ivermectin liquid[/url]

  46. Hi there would you mind stating which blog platform you’re using?
    I’m going to start my own blog soon but I’m having
    a difficult time making a decision between BlogEngine/Wordpress/B2evolution and Drupal.

    The reason I ask is because your design and style seems different then most
    blogs and I’m looking for something unique. P.S My apologies for being off-topic but I
    had to ask!

  47. Вас лишили водительского удостоверения ?
    Не знаете как быть и чем кормить семью?

    Есть решение, купить водительское
    удостоверение при лишении можно
    оформить в компании on-prava, предлагаются различные варианты решения данного вопроса,
    на любой вкус. Обращайтесь в он-права и решите вопрос лишения водительского удостоверения.

    Raquel
    comment-212284 http://superbabciaisuperdziadek.pl/uncategorized/babcia-bajki-opowiada/?unapproved=38685&moderation-hash=47242cbf5e452c29d3c2cee3fc3d050a

  48. Вас лишили водительского удостоверения ?
    Не знаете как быть и чем кормить семью?
    Есть решение, купить водительское удостоверение при лишении можно оформить в компании on-prava, предлагаются
    различные варианты решения данного вопроса,
    на любой вкус. Обращайтесь в он-права и решите вопрос лишения водительского
    удостоверения.
    Raquel
    comment-212284 http://www.ufilsa.com/?unapproved=140910&moderation-hash=28bdb120335d515ef55eeabdba6aa33e

  49. how does female viagra work blue round pill with r buy sildenafil best natural viagra gnc best generic viagra websites generic sildenafil india [url=https://viagrarover.com/]buy sildenafil online[/url]

  50. Geri bildirim: generic viagra online
  51. [url=https://ivermectinhere.online/]ivermectin pills[/url] [url=https://tizanidinemed.online/]tizanidine 4mg online[/url] [url=https://mtcialis.online/]cialis capsule[/url]

  52. [url=https://healthppr.online/]plaquenil 5 mg[/url] [url=https://tbviagra.online/]cheap generic viagra india[/url] [url=https://cialisld.online/]cialis for sale india[/url] [url=https://cialiscr.online/]cialis over the counter south africa[/url] [url=https://duoviagra.online/]canadian pharmacy viagra uk[/url] [url=https://drugtadalafil.online/]cheapest generic tadalafil online[/url]

  53. [url=http://prednisonebuying.com/]prednisone otc[/url] [url=http://howtobuyivermectin.com/]ivermectin pills[/url] [url=http://tadalafilxi.com/]20mg tadalafil canada[/url] [url=http://cephalexinbuy.com/]cephalexin 500 where to buy[/url] [url=http://sildenafilgenericbest.com/]generic sildenafil usa[/url] [url=http://ivermectinb.com/]ivermectin 3[/url] [url=http://modefinil.com/]buy modafinil 200[/url] [url=http://genericviagrasale.com/]buy viagra online in australia[/url] [url=http://sildenafilcitratetablet.com/]sildenafil soft tabs[/url] [url=http://buytadalafiloverthecounter.com/]tadalafil tablets 2.5mg india[/url]

  54. cialis 10 mg tablet best way to use cialis buy cialis now free victorian art images webmd sildenafil top 10 supplement brands [url=https://cialisgap.com/]official cialis website[/url]

  55. [url=https://asildenafil.online/]sildenafil pills for sale[/url] [url=https://zithromaxtb.online/]zithromax for sale usa[/url]

  56. walmart coupon policy find anyone’s phone number for free grease the movie pink ladies viagra samples greatpeople me walgreens photo coupons 2018 how often can you take sildenafil [url=https://gtrviagraok.com/]viagra price[/url]

  57. [url=http://cialispmed.online/]generic cialis paypal[/url] [url=http://cialisactive.online/]cialis 20mg india price[/url]

  58. Geri bildirim: viagra cost
  59. [url=https://pharmacylewis.online/]best online pet pharmacy[/url] [url=https://viagrasilcitrate.online/]150 mg viagra online[/url] [url=https://viagrareg.online/]cost of generic viagra[/url] [url=https://viagravb.online/]vigara[/url]

  60. Geri bildirim: best site to buy viagra
  61. chemical spray equipment sunscreen samples for physician offices sildenafil 50 mg dangers of eating watermelon seeds cheap ed pills from india generic for cialis [url=https://viagraleda.com/]generic sildenafil online uk[/url]

  62. I am sure this article has touched all the internet people, its really really good article on building up new web site.

  63. I haven’t checked in here for some time since I thought it was getting boring, but the last several posts are great quality so I guess I will add you back to my daily bloglist. You deserve it my friend 🙂

  64. I like what you guys are up too. Such clever work and reporting! Carry on the excellent works guys I have incorporated you guys to my blogroll. I think it will improve the value of my web site :).

  65. Ahaa, its fastidious discussion on the topic of this piece of writing here at this website, I have read all that, so now me also commenting
    here.

  66. Geri bildirim: buy cialis online cheap
  67. [url=http://ibuyviagra.com/]buy viagra online with paypal[/url] [url=http://buytadalafiltab.com/]cialis tadalafil[/url] [url=http://cleocinbuy.com/]canada clindamycin 0.1[/url] [url=http://viagravf.com/]purchase viagra canada[/url] [url=http://modafinilop.com/]modafinil 20mg[/url] [url=http://sildenafilcitrated.com/]buy viagra best price[/url] [url=http://aurograonline.com/]aurogra 100 online[/url] [url=http://ivermectinworx.com/]ivermectin 3mg dosage[/url] [url=http://cialisld.com/]best buy cialis online[/url] [url=http://antabusemedication.com/]disulfiram 250 mg buy online[/url]

  68. [url=http://tadalafilpillsotc.com/]tadalafil 5mg price in us[/url] [url=http://cialisld.com/]online cialis no prescription[/url] [url=http://sildenafiltv.com/]where to buy generic viagra[/url] [url=http://buyviagragen.com/]best online sildenafil prescription[/url] [url=http://ivermectinpharmacysale.com/]stromectol 3 mg tablet price[/url] [url=http://buyamoxicilin.com/]amoxil generic[/url] [url=http://flomaxpills.com/]flomax nasal congestion[/url] [url=http://ivermectinmedstore.com/]stromectol price[/url] [url=http://tadalafilimpt.com/]over the counter tadalafil[/url] [url=http://viagraxpills.com/]cheap viagra 100mg canada[/url]

  69. sildenafil 20 mg tablet coupon cialis professional samples does sildenafil 20 mg work generic for viagra cost of viagra without insurance gnc mega vitamins for women [url=https://viagraherse.com/]online viagra prescription[/url]

  70. Geri bildirim: sildenafil online
  71. It’s appropriate time to make some plans for the future and it’s time to be happy.

    I’ve read this post and if I could I want to suggest you
    few interesting things or advice. Perhaps you could write next articles referring
    to this article. I want to read more things about it!

  72. I am sure this piece of writing has touched all the internet users, its really
    really good post on building up new web site.

  73. It’s the best time to make some plans for the future and it’s time
    to be happy. I’ve read this post and if I could I wish to suggest you some interesting things or suggestions.
    Maybe you could write next articles referring to this article.
    I wish to read even more things about it!

  74. Geri bildirim: viagra samples
  75. I have been browsing on-line more than three hours these days, but I never discovered any fascinating article like
    yours. It is lovely worth sufficient for me. In my view, if all web owners and bloggers made just right content as you probably did, the internet might be a lot more useful than ever before.

  76. cialis trial voucher lowest price on cialis 20mg viagra samples best price 100mg generic viagra viagra 100mg tablets retail price drug classification chart [url=https://viagracarme.com/]viagra price[/url]

  77. [url=http://buyivermectinnorx.com/]cost of ivermectin[/url] [url=http://antabusemedication.com/]disulfiram price in usa[/url] [url=http://buyivermectindrug.com/]stromectol 12mg online[/url] [url=http://abctadalafil.com/]buy tadalafil usa online[/url] [url=http://modafinilop.com/]buy provigil online usa[/url] [url=http://ivermectinps.com/]generic stromectol[/url] [url=http://allsildenafil.com/]sildenafil otc uk[/url] [url=http://cialisld.com/]cheap real cialis[/url] [url=http://cialisrr.com/]cialis price in mexico[/url] [url=http://allopurinolbuy.com/]allopurinol 150[/url]

  78. kroger drug prices without insurance viagra 50 mg tablet where can i buy cialis generic viagra sildenafil pills adcirca vs sildenafil benefits of eating pineapple [url=https://cialisaoe.com/]cialis without prescription[/url]

  79. Geri bildirim: i want to buy cialis
  80. [url=http://buytadalafilrem.com/]tadalafil 20mg cost[/url] [url=http://diclofenacforsale.com/]order diclofenac online[/url] [url=http://xpharmacyonline.com/]pharmacy wholesalers canada[/url] [url=http://buyivermectinoverthecounter.com/]stromectol cost[/url] [url=http://ivermectinpharmacysale.com/]ivermectin goodrx[/url]

  81. My brother suggested I might like this blog. He was entirely right.
    This post truly made my day. You can not imagine just how much time
    I had spent for this information! Thanks!

  82. viagra jelly how to use viagra warning label sildenafil online levitra cialis viagra trial pack request medication samples for physicians [url=https://viagrasao.com/]sildenafil 50 mg[/url]

  83. Geri bildirim: viagra buy
  84. Hello very cool website!! Guy .. Beautiful ..
    Superb .. I will bookmark your web site and take the feeds additionally?
    I’m happy to seek out so many helpful info here within the post,
    we want develop extra strategies on this regard, thank you for sharing.
    . . . . .

  85. I’m not sure where you’re getting your info, but good topic.
    I needs to spend some time learning more or understanding more.
    Thanks for great info I was looking for this information for my mission.

  86. I don’t even know how I ended up here, but I thought this
    post was good. I do not know who you are but definitely
    you are going to a famous blogger if you are not already 😉 Cheers!

  87. Geri bildirim: buy sildenafil uk
  88. spray products inc sildenafil tablets 20 mg cost of viagra viagra for men for sale how long does sildenafil 20 mg last [url=https://edjass.com/]order cheap viagra online[/url]

  89. Awesome dispatch! I am indeed getting apt to over this info, is truly neighborly my buddy. Likewise fantastic blog here among many of the costly info you acquire. Reserve up the beneficial process you are doing here. 한국야동닷컴

  90. viagra benefits for women chinese herbal viagra liquid cialis side effects can you buy sildenafil online viagra herbal viagra and cialis simultaneously viagra mechanism of action [url=http://viagragoo.com/]sildenafil 100 canadian pharmacy[/url]

  91. [url=http://zipimeds.com/]trazodone 25 mg[/url] [url=http://cialiscb.com/]cost of cialis in mexico[/url] [url=http://sildenafilxm.com/]sildenafil pills canada[/url] [url=http://cialisbuyingonline.com/]cialis soft tabs generic[/url] [url=http://tadalafilipill.com/]discount generic cialis canada[/url] [url=http://cialisepills.com/]tadalafil 50mg[/url] [url=http://cialistabsonline.com/]canada cialis otc[/url] [url=http://tadalafil2x.com/]how to buy tadalafil online[/url] [url=http://cialistabletsp.com/]price for tadalafil 10mg[/url] [url=http://buytadalafilwithnoprescription.com/]usa tadalafil[/url]

  92. Geri bildirim: buy viagra pills
  93. Geri bildirim: cheap generic cialis
  94. lady viagra pink pill viagra for women pink pill viagra sold in usa cialis pharmacy ed injection before and after photos dr oz male enhancement pill pink ladies hair and makeup [url=http://cialisglu.com/]where can i buy cialis online[/url]

  95. Thanks for one’s marvelous posting! I actually enjoyed reading it, you happen to be a great author.
    I will always bookmark your blog and will often come back from now on. I want to
    encourage one to continue your great job,
    have a nice day!

  96. what is generic viagra called retail price of viagra 50mg free printable walmart coupons online viagra for sale online australia walgreens drug price list international pharmacies that ship to the usa medication to reduce libido [url=http://viagrakore.com/]viagra 100 price india[/url]

  97. Geri bildirim: generic viagra in india
  98. [url=http://cwpills.com/]lisinopril 25 mg[/url] [url=http://cialis.quest/]can i buy cialis over the counter[/url] [url=http://bestrxsale.com/]azithromycin prescription online[/url] [url=http://norxhealth.com/]zithromax 250 cost[/url] [url=http://pilltadalafil.com/]cialis for sale over the counter[/url] [url=http://sildenafilfor.sale/]sildenafil 10 mg tablet[/url] [url=http://cialisjtab.com/]cialis generic in india[/url] [url=http://bonuspharm.com/]lasix 20mg[/url] [url=http://ivermectinforhumansforsale.com/]stromectol price in india[/url] [url=http://molnupiravir.us.org/]molnupiravir supplier[/url]

  99. Geri bildirim: awp viagra 100mg
  100. [url=http://ordrviagra.com/]price of viagra in india[/url] [url=http://sildenafildtab.com/]discount canadian viagra[/url] [url=http://viagra.gb.net/]where to viagra online[/url] [url=http://ivermectinaforhumans.com/]ivermectin otc[/url] [url=http://tadalafil.forsale/]tadalafil 12mg[/url] [url=http://norxhealth.com/]can you purchase zithromax[/url] [url=http://buyivermectn.com/]stromectol brand[/url] [url=http://tadalafilhtab.com/]tadalafil online united states[/url] [url=http://viagraest.com/]cost of prescription viagra[/url] [url=http://axtadalafil.com/]cialis generic canadian[/url]

  101. Geri bildirim: viagra pills for cheap
  102. I am sure this paragraph has touched all the internet
    users, its really really good piece of writing on building up new website.

  103. [url=http://cwpills.com/]lisinopril 10mg tablet[/url] [url=http://ivermectinforsale2021.com/]ivermectin buy[/url] [url=http://hydroxychloroquine.forsale/]quineprox 50[/url] [url=http://ivermectinforhumansforsale.com/]ivermectin price uk[/url] [url=http://sildenafilht.com/]sildenafil price canada[/url] [url=http://viagra.pink/]how to buy generic viagra from canada[/url] [url=http://fluoxetinepills.com/]fluoxetine 20mg capsules cost[/url] [url=http://pharmacyonline.sale/]online pharmacy com[/url] [url=http://pilltadalafil.com/]cialis best price canada[/url] [url=http://ivermectinpro.com/]ivermectin 15 mg[/url]

  104. Greetings! Very useful advice in this particular article!

    It’s the little changes that make the biggest changes.
    Thanks a lot for sharing!

  105. Geri bildirim: viagra pill effects
  106. cannabis interaction with medication canadian prescriptions online watermelon benefits for women viagra generic pharmacy first time viagra user cialis samples by mail viagra pills for men [url=http://viagrapuck.com/]round pill 36 viagra[/url]

  107. walmart pharmacy prices for viagra six pills female libido enhancer fda approved cialis mexico prescription transfer coupon penile enhancement procedure [url=http://buycialisonlineny.com/]teva tadalafil[/url]

  108. Geri bildirim: tadalafil troches
  109. I’ve been browsing online more than 2 hours today, yet I never found
    any interesting article like yours. It’s pretty worth enough for me.

    In my opinion, if all web owners and bloggers made good content as you did, the internet will be a lot more useful
    than ever before.

  110. Geri bildirim: tadalafil tablets
  111. [url=http://viagrantab.com/]cost of viagra per pill[/url] [url=http://genericsildenafilpill.com/]how to buy sildenafil online[/url] [url=http://sildenafilcitabs.com/]order viagra[/url] [url=http://hydroxychloroquine.forsale/]plaquenil skin rash[/url] [url=http://tadalafilrtabs.com/]cialis pills for sale uk[/url]

  112. [url=http://ivermectin.center/]ivermectin 12[/url] [url=http://sildenafilotablets.com/]cheap sildenafil uk[/url] [url=http://ivermectin.plus/]ivermectin canada[/url] [url=http://cialisofr.com/]cialis pharmacy coupon[/url] [url=http://cialisonlinex.com/]cialis generic soft tabs[/url] [url=http://cialis.tech/]cost generic cialis[/url] [url=http://tadalafil.quest/]price of tadalafil 20mg[/url] [url=http://extrasildenafil.com/]best over the counter viagra 2017[/url] [url=http://viagramof.com/]viagra 50 mg tablet online[/url] [url=http://ivermectincvtabs.com/]ivermectin cream uk[/url]

  113. We’re a group of volunteers and starting a new scheme in our community.

    Your site offered us with valuable info to work on. You have done an impressive
    job and our whole community will be thankful to you.

  114. I’ll right away grasp your rss as I can not find
    your e-mail subscription hyperlink or e-newsletter service.
    Do you have any? Kindly let me know so that I could subscribe.
    Thanks.

  115. Geri bildirim: levitra vs viagra
  116. best libido enhancer for men sildenafil citrate tablets 200 mg cvs generic drug list 2017 viagra connect cialis duration of action baby product samples for pediatricians [url=http://viagratechno.com/]sildenafil vs sildenafil citrate difference[/url]

  117. Geri bildirim: sildenafil 20 mg
  118. herbal viagra that works otc erectile dysfunction medication sildenafil 100mg drug prices at walmart pharmacy walmart photo promo code pharmacy pill identifier [url=http://yourediva.com/]sildenafil 20 mg[/url]

  119. [url=http://cialislpills.com/]buy cialis online without a prescription[/url] [url=http://ivermectinforrhumans.com/]stromectol for humans[/url] [url=http://generictadalafilbuy.com/]tadalafil soft tabs[/url] [url=http://amtadalafil.com/]20mg tadalafil[/url] [url=http://viagrampills.com/]300 mg viagra[/url]

  120. viagra testimonials from women herbal viagra that works cialis duration of action viagra canada top male enhancement pills walgreens free professional samples for pediatricians sildenafil and nitrates [url=http://viagrastyx.com/]order viagra[/url]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.